Gaming, ingezet als leermiddel. Over het programmeren van je eigen computergame. Een project met enorme leerwinst!

Bestanden

Klik op de naam van het bestand om het te openen.

Artikel

Inleiding

Gaming is populair bij kinderen. De meeste kinderen spelen thuis zeer regelmatig spelletjes op de Nintendo, Wii, Xbox, Playstation of op de pc. Veel opvoeders zien dat niet als een zinvol tijdverdrijf. Er kleeft een negatief imago aan.
Maar met gaming kun je veel meer dan je denkt. Het kan zelfs goed als leermiddel worden ingezet. Dat blijkt bijvoorbeeld uit het succesvolle project Kodu in de klas, van Harald Dikkers, leerkracht in groep 7 van basisschool de Icarus. En daarover gaat dit artikel.

Kodu Game Lab

NEGATIEF IMAGO
De negatieve aspecten, die genoemd worden als het gaat om gamende kinderen, zijn onder meer, dat het een isolerende werking heeft, dat kinderen zich afsluiten van de buitenwereld en geen oog meer hebben voor de realiteit. Kinderen zouden er agressief van worden en er zou een verslavende werking van uitgaan.
Tegenover dit negatieve beeld kan het geslaagde project van Dikkers met zijn klas worden gezet. Gaming blijkt niet alleen maar heel leuk, maar ook heel leerzaam te zijn!

ENTHOUSIAST EN GEMOTIVEERD
Harald Dikkers ontwikkelde een lesprogramma rond het platform Kodu Game Lab, van Microsoft. Het is een programma, waarmee je op een vrij eenvoudige manier zélf computergames kunt programmeren.
Aanvankelijk begon het als een experiment in de klas voor een klein groepje leerlingen, dat een extra uitdaging nodig had. Maar al snel sloeg het enthousiasme van de kinderen over op de rest van de klas. De kinderen gingen gemotiveerd aan de slag met het programmeren van hun eigen games. En de betrokkenheid van leerlingen bij het Kodu-project bleek groter te zijn dan bij welk ander lesprogramma ook!

EDUCATIEVE WAARDE
Gaming is van deze tijd. En bijna ieder kind heeft er iets mee. Het sluit aan bij hun belevingswereld en hun interesses. Spelenderwijs doen ze een heleboel vaardigheden op, waardoor het gamen zeer geschikt blijkt te zijn als leermiddel. Ik noem:
– Het programmeren is een interactief proces. Leerlingen moeten steeds met elkaar overleggen wat de volgende stap is. Dit is van invloed op hun communicatieve vaardigheden. Het is daarom ook aan te bevelen, om de leerlingen in groepjes te laten werken, zodat ze optimaal van elkaar kunnen leren.
– De kinderen worden bij het maken van een game aangezet om probleemoplossend en vooral logisch na te denken.
– Het programmeren doet een beroep op hun ruimtelijk inzicht.
– Bij het creëren van het spel komt er meetkunde aan te pas, als er werelden (omgevingen) in het spel gecreëerd moeten worden. Hiervoor moeten ze omtrek en oppervlakte kunnen berekenen.
– Maar ook de visuele vaardigheden en creativiteit worden geprikkeld.
– Storytelling (het vertellen van een verhaal) is een belangrijk aspect, waar de leerlingen mee moeten werken. Het verhaal, dat de game vertelt – met een begin, een eind, een thema en dialogen – vormt de rode draad in het spel.
– De ICT -vaardigheden verbeteren al snel.
– En de leerlingen steken ook nog heel wat Engels op, omdat de instructies van Kodu Game Lab in het Engels zijn.
Samen aan een game werken in de klas biedt dus uitgelezen mogelijkheden tot het verwerven van vaardigheden en attitudes, die in maar weinig andere onderwijsvormen zó sterk naar voren komen. De leerwinst ervan is groot!

WINNEND PROJECT
In de klas van meester Harald ondervonden de leerlingen van groep 7 alle genoemde leeraspecten aan den lijve. Ze ontdekten de mogelijkheden van het bouwen van échte games. Leren werd daarmee een spannend avontuur.
Des te spannender werd het, toen meester Harald zijn idee Kodu in de klas inzond voor het Innovative Education Forum (IEF): een wedstrijd, die werd uitgeschreven door Microsoft. De opdracht was een ICT-toepassing te bedenken, die goed gebruikt kon worden in het onderwijs. Uit de vele inzendingen werd het idee van Dikkers in Londen gekozen als een van de drie beste Nederlandse inzendingen. Hij ging door naar de volgende ronde in Moskou, waarna hij in de laatste ronde van het IEF in Washington zelfs een van de genomineerden was voor de hoofdprijs op wereldniveau!

Een eigen spel programmeren in de klas

HET ECHTE WERK
Hoe kunnen de leerlingen zélf een game leren programmeren? ‘Het leuke van Kodu Game Lab,’ zegt meester Harald, ‘is, dat iedereen een game kan ontwerpen, zónder dat er specifieke kennis van programmeertaal met cijfer- en lettercombinaties nodig is. Er wordt gewerkt met pictogrammen, waardoor het uitermate geschikt is voor kinderen. Kodu werkt ook niet met voorgeprogrammeerde keuzemenu’s of met templates, die moeten worden ingevuld. Nee, dit is wél het echte werk! Iedere actie of beweging van de animaties, maar ook van de andere, visuele toepassingen, moet geprogrammeerd worden. Alle bewegingen in het spel komen tot stand door ingegeven commando’s.’

VERBEELDING
Het bouwen van een spel begint met het ontwerpen van een omgeving, een wereld. Dit kan een bos- of heuvellandschap zijn, een stedelijke wereld (met gebouwen) of een tropisch eiland (met palmbomen in het zand). Maar je kunt net zo goed een onderwaterwereld of een ruimtevaartomgeving creëren.
Een landschap ontstaat door het aanleggen van paden of door het plaatsen van elementen als rotsen, bomen, gebouwen, rivieren of zeeën. De jonge ontwikkelaars hebben daar zelf de vrije hand in en kunnen hun verbeeldingskracht laten spreken. De objecten die in werelden geplaatst worden, hoeven niet alleen maar als achtergrond te fungeren, maar kunnen ook onderdeel van de game zijn!

COMMANDO’S
Daarna worden de karakters (de animaties) gekozen. In het spel, dat dan ontstaat, moeten de figuurtjes zich voortbewegen en reageren op de geplaatste obstakels en hindernissen. Ze springen, zwemmen, hollen, hoppen en happen op, onder en langs de obstakels, waarmee ze dan punten kunnen verdienen. En dat is dan in een eindeloze reeks commando’s door de leerlingen zelf voorgeprogrammeerd!

Makkelijk aan de slag!

Via de website van Kodu Game Lab (kodugamelab.com) is een heleboel informatie te downloaden, die zeer geschikt is om mee te beginnen in groep 7/8. De leerlingen kunnen met Kodu vlug aan de slag, door de logische structuur en de duidelijke pictogrammen. Er is zelfs een hele les meetkunde te vinden, ter ondersteuning en als aanvullend lesmateriaal bij de instructies van de games.
Harald Dikkers heeft ook nog een eigen website: kodukids.nl. Hierop heeft hij veel informatie gezet over Kodu in de klas. Bovendien zijn daar ook vertaalde handleidingen te vinden.

Veel succes!

Meer informatie

kodukids.net
kodugamelab.com
– Kinderen hebben zélf een filmpje gemaakt over Kodu. Google: YouTube: How we work with Kodu. In de lijst met gevonden websites staat dan – naast een heleboel andere filmpjes – ook de verwijzing naar de genoemde titel. Bekijk het filmpje! Het laat goed de eenvoudige manier van werken en de vele mogelijkheden zien!